
PET Döngüsü - PET in Rotation
Tüketim sonrası PET şişelerin tekrar şişe kalitesinde hammaddeye dönüştürülmesi günümüzde yaygın bir uygulamadır. Ancak gelecekte kalite gereksinimlerinin daha da artacağı açıkça görülmektedir. Doğru teknoloji ile PET şişeler neredeyse sonsuz kez geri dönüştürülebilir ve gerçek bir kapalı döngü sağlanabilir.PET'in işlenmesini zorlaştıran en önemli özelliklerinden biri higroskopik yapısıdır. Depolama ve yıkama sırasında su molekülleri PET içerisine difüze olur. Ekstrüzyon sırasında bu su molekülleri polimer zincirlerini parçalayarak (hidroliz) viskozitenin ciddi şekilde düşmesine neden olur. Bu nedenle nemin uzaklaştırılması kritik öneme sahiptir.
PET Döngüsü (PET in Rotation)
Kullanım sonrası PET şişelerin yeniden şişe kalitesinde granüle dönüştürülmesi günümüzde yaygın bir uygulamadır. Ancak gelecekte kalite beklentilerinin daha da artacağı açıktır. Doğru teknoloji ile PET şişeler neredeyse sonsuz döngüyle geri dönüştürülebilir ve gerçek bir kapalı döngü sağlanabilir.
PET'in işlenmesini zorlaştıran önemli özelliklerinden biri higroskopik yapısıdır. Depolama ve yıkama sırasında PET, ortamdan su moleküllerini absorbe eder. Ekstrüzyon sırasında bu su molekülleri zincir kırılmasına (hidroliz) neden olarak viskoziteyi ciddi şekilde düşürür. Bu nedenle nemin uzaklaştırılması kritik öneme sahiptir.
Proses Zincirinin Genel Yapısı
Şişeler toplandıktan sonra:
Yabancı maddeler ayrılır
Şişeler flake haline öğütülür
Sıcak yıkama ile kir, etiket ve yapıştırıcılar temizlenir
Flotasyon ile PP gibi hafif polimerler ayrılır
Santrifüj ile yüzey suyu uzaklaştırılır
Metal ve PVC ayrımı yapılır
Ekstrüzyon sonrası:
Eriyik filtre edilir
Homojenizasyon için eriyik karıştırıcı kullanılır
Granül üretimi yapılır
Kurutma ve kristalizasyon uygulanır
SSP (katı faz polimerizasyonu) ile viskozite artırılır
Büyük kapasitelerde sürekli SSP, küçük hatlarda ise kesikli SSP tercih edilir.
MRS teknolojisi sayesinde:
Düşük sararma
Yüksek şeffaflık
Yüksek kalite
elde edilir.
Nem Gideriminin Önemi
Nem:
Molekül zincirlerini kısaltır
Viskoziteyi düşürür
Mekanik özellikleri bozar
Klasik sistemlerde:
180°C'ye kadar sıcak hava ile 8 saate kadar kurutma gerekir
Ancak bu reaksiyon tersine çevrilebilir. Ekstrüzyon sırasında nem uzaklaştırılırsa:
Molekül zincirleri yeniden oluşur
Malzeme kalitesi artar
Bu durum Fick difüzyon yasası ile açıklanır:
Yüzey alanı arttıkça
Karışım iyileştikçe
Tabaka inceldikçe
→ Nem uzaklaştırma verimi artar
MRS Ekstrüzyon Teknolojisi
MRS sistemi:
Özel degazlama bölümüne sahip tek vidalı ekstrüderdir
Ana vida etrafında dönen 8 adet "satellite vida" içerir
Polimer yüzey alanını ciddi şekilde artırır
Avantajları:
Yüzey alanı klasik twin screw'a göre ~25 kat daha yüksek
1% nemli malzemeyi kurutmadan işleyebilir
Vakum: sadece 20-40 mbar
Yapısal avantaj:
Tıkanmaya ve hasara daha az hassas
Kompakt ve sağlam tasarım
Proses Kontrolü ve Viskozite Ölçümü
Ölçülen kritik parametreler:
Eriyik sıcaklığı
Basınç
Viskozite
Online viskometre:
Eriyikten numune alır
Basınç ve sıcaklık ölçer
Viskoziteyi hesaplar
Avantaj:
Değişken hammaddede bile sabit kalite
Vakum otomatik ayarlanır
Moleküler ağırlık stabil kalır
Hammadde değişimine rağmen viskozitenin sabit tutulduğu görülür
RSFgenius Filtrasyon Sistemi
Bu sistem:
Tam otomatik
Basınç sabit
Kendi kendini temizleyen
Yapısı:
Giriş bloğu
Çıkış bloğu
Döner filtre diski
Çalışma prensibi:
Filtre yüzeyi sürekli yenilenir
Basınç farkı maksimum 2 bar
Kirli yüzey dışarı çıkar, temiz yüzey içeri girer
Temizleme:
30-80 bar geri yıkama
Sadece %1 alan temizlenir
Minimum malzeme kaybı
Avantajlar:
Filtreler 400 kez kullanılabilir
Aylarca operatör müdahalesi gerekmez
Ağır kontaminasyonda bile yüksek kalite
Uygulama Örnekleri
1. Şerit Üretimi
%100 nemli PET flake
Nem: 12.000 ppm
Degazlama ile viskozite geri kazanılır
2. Granül Üretimi
Kapasite: 2000 kg/h
Filtrasyon: 75 → 30 mikron
Online viskozite kontrolü
Sonuç:
Stabil kalite
Yüksek verim
MRS teknolojisi:
%15-25 daha düşük enerji tüketimi
Kurutma ihtiyacı yok
Daha düşük vakum ihtiyacı
Sonuç
MRS teknolojisi sayesinde:
Yüksek yüzey yenilenmesi
Etkili degazlama
Yüksek kaliteli ürün
elde edilir.
Avantajlar:
Kurutma gerektirmez
Daha düşük enerji tüketimi
Yüksek esneklik
FDA onaylı (gıda teması için uygun)
MRS ekstrüzyon + rotary filtrasyon sistemi,
yüksek kontaminasyonlu PET'in bile yüksek kaliteli ürüne dönüştürülmesini sağlar ve klasik teknolojilere güçlü bir alternatif sunar.